Waarom minder keuzes helpen: grenzen van het werkgeheugen bij ADHD

Miller (1956) beschreef een grens van ongeveer zeven items, plus of min twee, voor hoeveel mensen tegelijk in hun directe geheugen kunnen houden. Het is een van de meest geciteerde artikelen in de cognitieve psychologie, en de les voor ontwerp is eenvoudig: mensen kunnen maar een paar dingen tegelijk in gedachten houden.

Martinussen en collega's (2005) combineerden 26 studies naar het werkgeheugen bij kinderen en adolescenten met ADHD en vonden een zwakker werkgeheugen dan bij hun leeftijdsgenoten, vooral voor ruimtelijke informatie. We denken dat daardoor elke extra keuze, elk extra item op het scherm of elke onnodige beslissing meer kost voor mensen met ADHD, omdat elk daarvan strijdt om dezelfde beperkte ruimte in het werkgeheugen.

Sweller (1988) betoogde, met een computermodel en experimenten over probleemoplossing, dat een zware mentale belasting minder ruimte laat om te leren. De cognitieve belastingtheorie, die uit dit werk voortkwam, wil onnodige complexiteit verminderen zodat meer aandacht naar de taak zelf kan gaan.

Voor Ebbi betekent dit: tijdens een focussessie zie je één taak. Niet je hele lijst. Niet je schema. Niet je statistieken. Eén taak, één timer, één voortgangsring. Al het andere is verborgen tot het relevant wordt. Dit is geen minimalisme om esthetische redenen. Het gaat erom dat er minder dingen op het scherm om je aandacht strijden.

Iyengar en Lepper (2000) vonden dat klanten en studenten vaker jam of chocolaatjes kochten, of een optioneel essay schreven, wanneer ze 6 keuzes kregen in plaats van 24 of 30. Meer opties hielpen hen niet om te kiezen.

We denken dat dit effect sterker kan zijn bij mensen met ADHD, hoewel geen enkele studie die we aanhalen keuzeoverbelasting bij ADHD heeft getest. Elke extra optie op het scherm is nog een item dat strijdt om beperkte cognitieve hulpbronnen. Ebbi pakt dit overal aan: de geluidenkiezer biedt een zorgvuldig samengestelde selectie in plaats van een eindeloos aanbod, de taakinvoer is een tekstveld plus een tijdschatting in plaats van een formulier met meerdere velden, en de sessieweergave toont alleen de huidige taak in plaats van het hele plan.

Het ontwerpprincipe is steeds hetzelfde: toon het minimum dat nodig is voor de huidige beslissing en stel al het andere uit.

• Eén taak in beeld tijdens sessies. Je ziet alleen de huidige taak. De hele lijst is verborgen, omdat alles tegelijk zien overweldiging in gang zet.
• Maximaal 5-7 items zichtbaar zonder scrollen. Blijft binnen de werkgeheugengrens van Miller.
• Eén hoofdactie per scherm. Brengt de beslislast terug tot één keuze bij elke stap.
• Geen toestemmingsvensters bij de eerste start. Het moment waarop een gebruiker de app voor het eerst opent, is het slechtste moment om beslissingen te eisen. De cognitieve belasting is dan al het hoogst.